Ruimtemakerblog

Ruimte maken en lichtheid brengen in de wereld van taaie systemen, drukdoenerij en ingewikkelde spelletjes is mijn specialiteit en drive. In dit blog vertel ik wat ik als adviseur meemaak en wat ik aan zwaarte en lichtheid in mijn omgeving en in de media tegenkom. Hopelijk prikkelt en inspireert het u. Graag reacties en adviezen. U kunt mij ook volgen op het twitteraccount ‘ruimtemaker’ waar blogberichten zullen worden aangekondigd: Twitter.
Frans Soeterbroek, Ruimtemaker

Tags

ambtenaren bewonersmacht burgerparticipatie collectieve intelligentie dialoog eigenaarschap gebiedsatelier gebiedsontwikkeling geluk gemeenteraadsverkiezingen ketenomkering knutselen koekoeksklokparticipatie leiderschap lichte sturing lichtheid lokale democratie lokale initiatieven maakbaarheid maatschappelijke gebiedsontwikkeling menselijke maat omgevingswet ontwerpers organische gebiedsontwikkeling organisch ontwikkelen participatie participatiesamenleving publiek domein regio Rotterdam samen stad maken schurende verhalen sociaal kapitaal stadmakers stadsontwikkeling systeemwereld tijdelijkheid Utrecht Utrechtse Ruimtemakers vastgoed verhalen waardecreatie wijkaanpak zelfsturing Zwolle
 

Meer bewonersmacht vereist een actieve overheid

Vorige week was ik weer anderhalve dag op pad met de projectleiders wijkenaanpak van de steden met de 40 aandachtswijken. Ditmaal in Den Haag, op bezoek bij lokale projecten en ook een mooi gesprek met acht kamerleden. Het centrale thema: ‘meer macht en invloed voor bewoners/burgers’.
De projectleiders hebben de paradoxale opdracht om te organiseren dan bewoners zelf het heft meer in handen nemen.  Dat is niet eenvoudig en zeker als dat omgeven is met principiële vragen over democratie (wie bestuurt wie?), de menselijke aard (is de burger calculerend of altruïstisch?), de rol van overheid (op de voorgrond of op de achterhand) en rechtvaardigheid (belonen initiatief of waarborgen gelijke rechten en plichten). Om niet in deze principiële vragen verstrikt te raken klamp ik me vast aan vier criteria die in alle gevallen helpen om met die paradoxale opdracht om te gaan. Het gaat om nabijheid, wederkerigheid, creatieve spanning en horizontale verantwoording. Zo eenvoudig kan het zijn toch !? (meer…)

19 oktober 2011
0 reacties
, , , , , , , ,
 

Groeiend vertrouwen van burgers in ambtenaren!

Ik heb ‘m nog steeds in mijn boekenkast staan als relikwie van mijn studie sociologie: het boekje ‘how to lie with statistics’. Ik denk vaak aan die titel als de Volkskrant weer eens zelf een onderzoek doet of laat doen. Vandaag ook weer met het onderzoek waaruit zou blijken dat burgers negatief denken over ambtenaren. Want ik kan ook simpelweg het omgekeerde aantonen:  ambtenaren behoren tot de hoogst gewaardeerde beroepen in Nederland.

(meer…)

19 september 2011
0 reacties
, , , ,
 

Een strategie voor organische ontwikkeling

Het paradigma van organische ontwikkeling als basis voor het ruimtelijk beleid maakt  tot mijn vreugde steeds meer school in bestuurlijk Nederland.  Eind vorig jaar nam de Tweede Kamer al een motie aan met die strekking, De Vereniging Deltametropool heeft zich er inmiddels toe bekeerd (‘Deltametropool in nieuwe werkelijkheid‘)  en ook het forum voor de stedelijke regio’s heeft die benadering omarmd. De vraag is wel hoe deze benadering doordringt in het maakbaarheidsdenken en het handelen van bestuurders, ambtenaren en andere professionals. Hoe gaan ze om met de paradox dat je iets wilt sturen dat organisch tot stand moet komen?

(meer…)

13 september 2011
1 reacties
, , , , , ,
 

Sereniteit als antwoord op rellen

De publicitaire nasleep van de rellen van vorige week in Londen voltrekt zich volgens een voorspelbaar patroon. Politici, journalisten en zelfbenoemde experts proberen de rellen te passen in discoursen over sociale ongelijkheid en/of moreel verval. Nu zijn die analyses natuurlijk niet te bewijzen noch te falsificeren. Er bestaat immers geen eenduidige oorzaak-gevolg of probleem-oplossing relatie. Zo werkt dat nooit in een sociale en politieke context en dus zeker niet in het geval van onverwacht heftige  rellen. Het is op zich toe te juichen dat er in de Britse media door politici en journalisten op zoek wordt gegaan naar dieperliggende mechanismen onder de rellen. Dat is een verademing in vergelijking met het Nederlandse debat over straatcultuur en verloedering.

(meer…)

16 augustus 2011
0 reacties
, , , , ,
 

Zelfbewuste burgers en boze kunstenaars

Gisteren was ik in Den Haag op de conferentie ‘ruimte voor burgers’ over de rol van bewoners in de wijkaanpak en op  de manifestatie tegen de cultuurbezuinigingen ‘mars der beschaving’ ‘ Twee werelden die weinig met elkaar van doen hebben , of toch wel ?

(meer…)

27 juni 2011
1 reacties
 

Niets is permanenter dan het tijdelijke

Donderdag 23 juni aanstaande zijn er twee bijeenkomsten  die gaan over het tijdelijk gebruik van ruimte.  In Almere is er de manifestatie tijdelijk anders bestemmen (klik hier voor info) en in Rotterdam organiseert het NAI een avond  over ‘space in the interim’ (hier de link). Beide bijeenkomsten staan in het teken van de vraag hoe in de periode van het ontbreken van (geld voor) grote plannen toch ruimtelijke dynamiek te stimuleren. Deze aandacht voor tijdelijkheid  is mijns inziens veel wezenlijker dan als overgangsfase of noodmaatregel in tijden van crisis. Hier zien we de geboorte van de nieuwe ruimtelijke ordening en gebiedsontwikkeling.

(meer…)

20 juni 2011
0 reacties
, , , ,
 

Oefening baart kunst en lichtheid

Regelmatig stuit ik op pleidooien voor meer erkenning van gedegen vakmanschap. Niet verbazend in een tijd waarin (terecht!) de kritiek aanzwelt op al die managers die toegewijde professionals in de weg lopen, op de omloopsnelheid van hypes in bestuur en organisaties en op ‘factfree politics’ waarin meningen belangrijker zijn geworden dan zorgvuldig opgebouwde en onderbouwde kennis. Maar opvallend weinig gaat het over de vraag wat dat vakmanschap in essentie is. Meestal wordt gesproken over betrokkenheid en passie voor je vak en voor de mensen voor wie je werkt. Het lijkt er echter op dat er weer aandacht komt voor een klassieke opvatting over vakmanschap als resultaat van jarenlange oefening.  Met zijn boek ‘outliers’ (uitblinkers) heeft Malcolm Gladwell al in 2009  een ode aan de oefening geschreven. Hij formuleert daarin de 10.000 uren-regel.

(meer…)

7 juni 2011
0 reacties
, , , , , , , , ,
 

Publicatie Community of Practice wijkenaanpak gepresenteerd

Afgelopen woensdag werd tijdens een  bijeenkomst van de Community of Practice wijkenaanpak het boekje over de eerste twee jaar werk van dit gezelschap gepresenteerd, dat ik samen met NICIS en het ministerie van BZK gemaakt heb . Op bijgaande foto overhandigt Elly van Kooten, directeur wijken binnen BZK de eerste exemplaren aan twee leden van de visitatiecommissie wijkenaanpak: Jos van der Lans en Scief Houben.  Het boekje heeft een dubbel doel: anderen inspireren over de werkwijze van zo’n CoP en de praktijklessen over de wijkaanpak beter overdraagbaar maken.  (meer…)

22 mei 2011
1 reacties
, , , , , , ,
 

De kracht van besmettelijke verhalen

Vorige week vond ik een dik boek in mijn brievenbus: “sterke verhalen; hoe Nederland de planologie opnieuw uitvindt”. Het is het derde boek in de reeks Design and Politics, een initiatief van het voormalige ministerie van VROM. Maarten Hajer, Jantine Grijzen en Susan van ’t Klooster tekenen voor de redactie van dit derde boek. In deze bundel wordt een lans gebroken voor de kracht van het verhaal als motor achter de ruimtelijke planning.  In diverse casusbeschrijvingen en essays wordt ingegaan op het mechanisme van het verbinden, verweven en verankeren van inspirerende verhalen over hoe we ons land (zouden moeten) inrichten.
(meer…)

10 mei 2011
1 reacties
, , , , ,
 

Lichtheid in de regionale samenwerking

Gisteren ben ik in Nieuwspoort geweest bij de presentatie van het nieuwe boek van het forum voor stedelijke regio’s. Drie jaar geleden heb ik voor het eerste boek van het forum ‘de grenzeloze regio’ een essay geschreven over het belang van bestuurlijke lichtheid in regionale samenwerking. Een veelgeprezen verhaal waarin een alternatief wordt gepresenteerd voor taaie discussies over het huis van Thorbecke en voor overdreven maakbaarheidambities.

(meer…)

28 april 2011
1 reacties
, , , , , , , , ,