16 april 2013

Door Frans Soeterbroek

Reacties

14 reacties

Tags
, , , ,

Zeg het voort

open brief aan Jan Rotmans

Utrecht, 16 april 2013

 

Beste Jan,

gisteravond was je prominent aanwezig in een uitzending van Tegenlicht. Mooi om te zien hoe je vol vuur blijft strijden voor het ideaal van de grote transitie. Ik bewonder je om je gedrevenheid, compromisloosheid en scherpte. Je strijdt voor een hele goede zaak en ik deel je kritiek op de lamlendigheid van politici die niet verder kijken dan de zure appel waar we in moeten bijten en op de lafheid van de Shells van deze wereld. Je bent ook een verademing in de wereld van de wetenschap waar er te veel mensen rondlopen die zich niet aan controverses willen branden al of niet uit angst voor het mislopen van opdrachten. Ik steun je daarom graag in je strijd en vertel ook altijd met trots dat ik  vier jaar lang les heb gegeven op je transitieopleiding aan de Erasmus Universiteit. Mijn kleine bijdrage aan de revolutie, zal ik maar zeggen.

Maar je zei gisteren ook iets dat me pijn aan de oren  deed en waardoor ik besefte waarom het me moeite kost me met hart en ziel met jouw revolutie te verbinden.Ik citeer even uit mijn hoofd  “geef me vijf kantelaars en ik veroorzaak de revolutie voordat ik over 5 of 10 jaar misschien uit Nederland vertrek.‘  En ik maar altijd denken dat je die mensen al lang om je heen hebt verzameld. Kijk je wel goed? Hoe zullen mensen als Marjan Minnesma van Urgenda, de mensen van Drift en de groene dakenman uit de uitzending zich voelen bij je uitspraak dat de revolutie eigenlijk nog moet beginnen met behulp van vijf nog aan jou te geven kantelaars? En de door jou bewonderde Jos de Blok van buurtzorg die zonder transitiejargon al een transitie op gang brengt in de zorg, waarom moet hij zich aansluiten bij jouw revolutie die je in de zorg wilt ontketenen? Ik zie heus wel dat die mensen en ‘al die tienduizenden’ die het gewoon al doen vandaag’ door jou af en toe in het zonnetje worden gezet  maar voordat die warmte op ons af kan stralen staan ze al weer in de schaduw van jouw revolutie die nog moet beginnen.

Ik heb het idee dat je in je ongeduld en je zelfgekozen rol als revolutionair leider steeds weer de vaandelvlucht naar voren neemt en te weinig kan genieten van alles wat door of zonder jou al in beweging is gekomen. Het mooie aan transities is nu eenmaal dat je pas achteraf ziet dat ze plaats hebben gevonden en dat die er dan toch anders uitzien dan je vooraf bedacht. Het kan dan al snel iets krampachtigs krijgen om jaar in jaar uit af te kondigen dat die transitie nu of morgen echt plaats vindt en daarbij ook nog te claimen dat jij zelf het beslissende zetje wel even gaat geven. Wat meer bescheidenheid, twijfel en verwondering zou je niet misstaan Jan.

Mijn gekleurde beeld van de transitie die nu plaats vindt is al door Henriëtte Roland Holst aangekondigd (kun je nagaan hoe lang dat duurt):  ‘de zachte krachten zullen winnen aan ’t eind’. Dat gaat grotendeels over de dingen waar jij ook warm voor loopt: zorgzaamheid voor onze planeet en voor elkaar, mensen die zich af gaan keren van grote instituties en het zelf en samen gaan doen, weg van het consumentisme en materialisme, soberheid, lokale oplossingen voor globale uitdagingen enzovoorts.

Maar het gaat ook om minder grijpbare dingen als alledaags klein geluk, liefde, vriendschap, besmettelijk optimisme, compassie met elkaar en een menselijke maat in de beelden van de toekomst. Die kant van de zachte krachten mis ik in je verhalen en je beelden. Kijk nog eens naar de plaatjes van de duurzame steden die je in je presentaties laat zien. Ze doen me denken aan de wereld van de film Metropolis en er staan bijna geen mensen op, laat staan gelukkige mensen. Ik zou er niet graag in wonen en (even flauw doen) jij blijkbaar ook niet want na de omwenteling vertrek je toch liever naar het buitenland begrijp ik.

En die zachte krachten zullen ook een ander type (fluwelen?) transitie veroorzaken dan jij wellicht voor ogen hebt.  Ergens zal iemand achteraf vaststellen dat het besmettelijke optimisme van mensen die ‘gewoon hun eigen ding doen en goed voor elkaar zorgen’ de stille kracht onder de transitie was.  Leg de lat voor je transitievoorhoede van friskijkers en kantelaars dus niet te hoog want anders verlies je die kracht al snel uit het oog.

Ik wens je toe dat je de komende tijd ontdekt dat je de kantelaars waar je zo naar zoekt al lang om je heen hebt en dat zij je met wat zachte krachten kunnen besmetten. Misschien wil je dan wel nooit meer weg uit Nederland , ook al worden we nooit meer nummer 1 op het gebied van duurzame energie.

ik hoop je gauw weer te spreken,

Je kritische bondgenoot
Frans Soeterbroek


Reacties

  • Dank, Frans, voor deze fijne brief. Ik zou mijn naam er wel onder willen zetten :). Gaat Jan Rotmans reageren?

  • Frans Soeterbroek schreef:

    Dag Marije,

    ja hij heeft op twitter gereageerd. Wel een beetje in de categorie ‘ik leg het je nog een keer uit’ . Ik hoop dat de boodschap wel ergens bij hem kriebelt.

    gegroet
    Frans

  • Marije, Frans, dit was precies wat de uitzending ook bij mij opriep. Hij gaat het verschil niet maken omdat hij niet de echte hartsverbinding met anderen kan maken, zo lijkt het wel. Jammer!

    • Frans Soeterbroek schreef:

      Dag Lars,

      Dank voor je reactie. Ik ken Jan niet zo goed dat ik dat van die hartsverbinding zou kunnen beamen en ik wil hem daar ook niet op beoordelen. Maar in zijn optreden als voortrekker van transities zou ik inderdaad wel wat meer oog en hart voor de kracht om hem heen zien.

  • Roel van Driel schreef:

    Ook het laatste deel van de zin had anders moeten zijn. De toevoeging “voordat ik over 5 of 10 jaar misschien uit Nederland vertrek” stoot toch af, en is killing voor wie enthousiast zou worden? “opdat ik mischien over 5 of 10 jaar kan besluiten definitief in Nederland te blijven” lijkt mij in combinatie met de boodschap beter.

    • Frans Soeterbroek schreef:

      dag Roel,
      Ja daar viel ik dus ook wel over die flirt met vertrek naar het buitenland. Hopelijk maakt jan de draai die we beiden graag zien.

  • Frans, jouw reactie is me op het lijf gecshreven en ik onderschrijf hem dan ook van harte. Ik kreeg in Tegenlicht interessante dingen te horen maar een ‘guru’ voorgeschoteld, die zichzelf het meest interessant vond en openlijk solliciteerd naar een baan in het buitenland want eigenlijk is hij zó goed dat hij al weg had moeten zijn. Dat was de uitstraling die ik steeds onder het verhaal voelde. Ook kreeg ik het akelige gevoel hier met een “leider” te maken te hebben die geen volgers heeft omdat hij niet weet waar ze zijn. Die zijn hem al vooruit. Ik heb de uitzending twee keer bekeken en werd twee keer teleurgesteld. Jouw brief verwoordt goed wat er onder lag. Dank je wel.
    Ien

  • Jan Rotmans heeft gelijk, de transitie gaat in Nederland lang niet snel genoeg.
    Dat gewauwel over zachte krachten is waar, maar die veranderkracht komt veel te laat om ons te redden van het klimaatprobleem.

    Laat de “bezetter volgers” hier, nog eens kijken wat Rotmans zegt over regimespelers.
    De regime spelers in de energiesector hebben te veel invloed in Nederland, dat gaat ons nog veel geld kosten.
    Nu al betaalt elk Nederlands gezin per jaar ca 1900 EUR aan energie gerelateerde belasting en heffingen, die als subsidie naar het fossiele energieverbruik van bedrijven gaat. Zonder dat die er een tegenprestatie voor leveren.

    Nederland is een vluchthaven geworden voor vuile fossiele bedrijven, die kunnen dus best wat meer betalen voor hun vervuiling, ze kunnen toch nergens goedkoper vervuilen.

    • Frans Soeterbroek schreef:

      Dag Henk,

      dank voor de reactie. ik snap je ongeduld en het ongeduld van Jan. Ik heb er alleen moeite mee dat jan nu alle transities in de samenleving op een hoop gooit en zichzelf naar boren schuift als degene die daarin het verschil gaat maken. Is niet mijn beeld van hoe transities werken en hoe leiderschap er daarbij uitziet. als je al poogt alle veranderingen onder een noemer te vatten dan kom ik dus bij die zachte krachten uit wat je helaas associeert met gewauwel. Wat je met ‘bezetter volgers’ bedoelt begrijp ik overigens niet.

  • Beste Frans, Dank je voor het verwoorden van mijn gevoelens na de uitzending. En, het gaat natuurlijk niet om Jan Rotmans. Het gaat erom dat we snel gaan begrijpen welk soort leiderschap deze ‘revolutie’ vraagt. Een meer vrouwelijke haha! met minder ego en oog voor het kleine en iedereen mag echt, echt! weer meedoen. En verder ben ik blij dat Jan Rotmans ook weer nieuwe mensen meeneemt richt duurzame ontwikkeling.. Hartelijke groet, Rinske van Noortwijk

    • Frans Soeterbroek schreef:

      Dag Rinske,
      leuk dat je ook reageert. Dat ha-ha had je weg kunnen laten want ik denk inderdaad dat vrouwelijk leiderschap hier een belangrijk factor is. In dezelfde uitzending schreef Jos de Blok succes buurtzorg toe aan het feit dat het daar vooral op vrouwen draait en die zijn gewoon beter in (zelf)management. Ik zou het mooi vinden als Jan die vrouwelijke leiders in zijn buurt ook wat meer openlijke waardering zou geven.
      Tot gauw weer
      Frans

  • Roos Wouters schreef:

    Wat heerlijk om te lezen en om te zien dat er reacties zijn van andere ‘kantelaars’ en ‘frisdenkers’. Er zijn er gelukkig wel meer dan vijf.
    Ik werd eerst heel blij van de uitzending en ben het in veel opzichten roerend met Jan eens. Tegelijkertijd werd ik plots heel moedeloos en wilde ik gillen dat ik me al jaren inzet om een harde, zachte, liefdevolle, maar vooral humane revolutie te weeg te brengen en dat dit kennelijk totaal niet gezien wordt. Ik ga nu met hernieuwde vernieuwingszin naar mijn bed. dank daarvoor Frans en alle andere kantelaars

  • wiet van meel schreef:

    in navolging op eerdere reacties misschien dit filmpje eens bekijken over een kleine dorpje van 1200 inwoners, die samen nogal wat voor mekaar toveren vanuit lol en warmte. overigens gemaakt door 2 jongens van 16/17 jaar.
    http://www.youtube.com/watch?v=F7L4BzyggRw


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

*