Ruimtemakerblog

Ruimte maken en lichtheid brengen in de wereld van taaie systemen, drukdoenerij en ingewikkelde spelletjes is mijn specialiteit en drive. In dit blog vertel ik wat ik als adviseur meemaak en wat ik aan zwaarte en lichtheid in mijn omgeving en in de media tegenkom. Hopelijk prikkelt en inspireert het u. Graag reacties en adviezen. U kunt mij ook volgen op het twitteraccount ‘ruimtemaker’ waar blogberichten zullen worden aangekondigd: Twitter.
Frans Soeterbroek, Ruimtemaker

Tags

ambtenaren bewonersmacht burgerparticipatie collectieve intelligentie dialoog eigenaarschap gebiedsatelier gebiedsontwikkeling geluk gemeenteraadsverkiezingen ketenomkering knutselen koekoeksklokparticipatie leiderschap lichte sturing lichtheid lokale democratie lokale initiatieven maakbaarheid maatschappelijke gebiedsontwikkeling menselijke maat omgevingswet ontwerpers organische gebiedsontwikkeling organisch ontwikkelen participatie participatiesamenleving publiek domein regio Rotterdam samen stad maken schurende verhalen sociaal kapitaal stadmakers stadsontwikkeling systeemwereld tijdelijkheid Utrecht Utrechtse Ruimtemakers vastgoed verhalen waardecreatie wijkaanpak zelfsturing Zwolle
 

Handelingsverlegenheid

Ik vind het een mooi woord: handelingsverlegenheid. Het ligt lekker op de tong en is ook een mild label voor een hardnekkig fenomeen binnen de grote instituties: het blijven sleutelen aan systemen en werkwijzen in plaats van uit die systeemwereld te stappen en er op afgaan. Ik proef dat woord weer op mijn tong nu ik de afgelopen weken weer heel wat mensen hoorde verzuchten dat de afstand tussen leefwereld en systeemwereld de kern van onze onmacht is. (meer…)

6 april 2012
0 reacties
, , , , ,
 

Organizers in de wijkaanpak, gaat dat werken?

Deze foto uit de Volkskrant van 26 oktober jongstleden viel me direct op. We zien het schoonmaakparlement, een vertegenwoordiging van de actievoerders die strijden voor meer materiële en immateriële waardering in hun werk. Wat een zelfbewustijn spreekt uit deze foto! De kracht van dit staaltje zelforganisatie van schoonmakers is in niet geringe mate te danken aan het werk van zogeheten ‘organizers’ die FNV Bondgenoten heeft ingezet. Een methode die uit de VS is overgewaaid en zich richt op het uitlokken van collectieve actie door mensen die zwak georganiseerd zijn. Nu lees ik vandaag dat de Engelse regering 5000 organisers op pad stuurt om conform de filosofie van de ‘big society’ bewoners te verleiden zelf het stuur in handen te nemen. Kan de Nederlandse wijkaanpak daar een voorbeeld aan nemen of slaat de bureaucratie hier weer toe? (meer…)

7 maart 2012
4 reacties
, , , , ,
 

Wat er misgaat als je inhoud en mens uit elkaar trekt

Er is vanochtend veel reuring over het ‘interview’ gisteravond van Jeroen Pauw en Paul Witteman met Nebahat Albayrak. Venijnig gekissebis aan tafel en in de commentaren over de vraag of de sexe en achtergrond van Albayrak er bij de leiderschapsstrijd in de PvdA toe doen of dat het vooral over de inhoud zou moeten gaan. In mijn werk kom ik iets vergelijkbaars tegen rond de tweedeling tussen inhoud en proces. Vruchteloze discussies tussen mensen die willen dat het eindelijk eens over de inhoud kan gaan en mensen die zich beklagen over gebrek aan aandacht voor ‘het proces’.
Uit onderzoek blijkt dat mensen altijd op zoek zijn naar dit type tweedelingen om greep op het leven te krijgen en elkaar mee om te oren te kunnen slaan. Maar wat doen we onszelf en elkaar daarmee tekort!

(meer…)

28 februari 2012
0 reacties
, , , , , ,
 

Pas op voor de apostelen van de systeemwereld

Soms kom ik een nieuw woord tegen dat ik zelf wel had willen bedenken. Zaterdag werd in de Volkskrant een anonieme NS-medewerker opgevoerd die spreekt over de macht van de ‘systeemautisten’ bij NS en Prorail. Een woord dat de verbeelding prikkelt. Sheila Sitalsing ging er maandag in haar column in dezelfde krant  op door en zag ineens overal systeemautisten. Een leuk en nuttig spel maar ik wil toch even stilstaan bij de vraag wat deze mensensoort kenmerkt en of autisme altijd wel zo’n goed label is voor de mensen die opgaan in  de systeemwereld. Wat dacht u van de systeemapostel en de systeemfetisjist?

(meer…)

14 februari 2012
0 reacties
, , , , ,
 

Tegenkracht organiseren vergt een sterk moreel kompas

Gisteren presenteerde de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) het rapport ‘Tegenkracht organiseren’. Het gaat over de lessen die in de publieke sector kunnen worden getrokken uit de financiële  crisis. In het rapport wordt de inmiddels welbekende bestuurskundige kritiek op de perverse prikkels van prestatiesturing gereproduceerd. Hoewel  ik me  goed in die analyse en de oplossing (tegenkracht organiseren!!) kan vinden stelt het rapport me toch teleur. Het mist de scherpte en blijft hangen in abstracties over ‘meervoudige sturing’. (meer…)

25 januari 2012
0 reacties
, , , , , ,
 

De zachte krachten in de slag om Nederland

Afgelopen maandag was in het programma ‘de slag om Nederland’ (dson) te zien hoe KPMG een nieuw kantoor aan de snelweg heeft betrokken en even verderop het oude kantoor met 50.000 m2 vloeroppervlakte  leeg staat. Als ik de reacties op twitter en in andere media zie heeft die uitzending een goed effect teweeggebracht. Ieder bedrijf dat nu een fraai nieuw (duurzaam!?) kantoor betrekt kan niet meer om de kritische vraag heen: en wat laat je dan achter? En ook het perverse mechanisme van geld verdienen aan blijven verkassen wordt even goed op de agenda gezet.
De woorden megalomaan, verspilling, ‘snel geld verdienen’ en ‘kop in het zand’ zullen nog vaak vallen in de komende afleveringen van dson. Maar hoe voorkomen we dat we blijven hangen in morele verontwaardiging en iedereen weer over gaat tot de orde van de dag?

(meer…)

19 januari 2012
0 reacties
, , , , , ,
 

De ideale leider is een betrokken buitenstaander

Gemiddeld eens per 2 weken zit ik op vrijdagmiddag in een zaaltje in Den Haag naar filmfragmenten te kijken. Dit in het kader van een opleiding over leiderschap verzorgd door Manfred van Doorn. Mooie formule, zeker voor een filmliefhebber. Ik doe er aan mee omdat ik  geïnteresseerd ben in publiek leiderschap en sturing met lichtheid en  omdat ik meer met beeld wil doen in mijn eigen werk. Wat heb ik er tot nu toe aan overgehouden?  Vooral inspiratie en mooie beelden over de leider als betrokken buitenstaander. Lees hieronder waar dat over gaat en welke films je beslist moet zien om daar meer gevoel voor te krijgen.

(meer…)

18 december 2011
1 reacties
, , , , , , , , ,
 

Crisismanagement light

De wijze waarop Herman Wijffels en Han Noten de crisis binnen de FNV over de pensioenplannen aanpakten oogst vooral verbazing. Ze (b)lijken zich niet gericht te hebben op het conflict zelf (en dit in de ogen van velen onopgelost gelaten) maar op onderliggende problemen is de structuur en strategie van de vakbeweging. Ze kunnen er terecht op wijzen dat ze niet als conflictbemiddelaars zijn ingehuurd maar dat doet niets af aan het feit dat hun aanpak verrassend is. In dit blog: waarom is dit zo’n buitengewoon slimme aanpak en wat kunnen we er van leren in andere situaties?

(meer…)

7 december 2011
0 reacties
, , , , ,
 

De taaie strijd tegen de grote overhead

Vandaag stuitte ik op 2 verhalen over het monster van de groeiende overhead. Ze komen uit totaal verschillende werelden maar vullen  elkaar mooi aan. Jos van der Lans maakt zich in een column voor het Groen Links Magazine kwaad over de almaar uitdijende overhead in de publieke sector en speelt plagerig met het idee van de oprichting van een anti-overhead partij. In Harvard Business Review werkt Yves Morieux van adviesbureau BCG zijn concept ‘smart simplicity’ uit als wapen tegen de uitdijende overhead in het bedrijfsleven. Beide verhalen zijn me uit het hart gegrepen maar je moet ze wel over elkaar heen leggen om de kern van het vraagstuk te vatten.

(meer…)

1 december 2011
2 reacties
, , , , , ,
 

Meer bewonersmacht vereist een actieve overheid

Vorige week was ik weer anderhalve dag op pad met de projectleiders wijkenaanpak van de steden met de 40 aandachtswijken. Ditmaal in Den Haag, op bezoek bij lokale projecten en ook een mooi gesprek met acht kamerleden. Het centrale thema: ‘meer macht en invloed voor bewoners/burgers’.
De projectleiders hebben de paradoxale opdracht om te organiseren dan bewoners zelf het heft meer in handen nemen.  Dat is niet eenvoudig en zeker als dat omgeven is met principiële vragen over democratie (wie bestuurt wie?), de menselijke aard (is de burger calculerend of altruïstisch?), de rol van overheid (op de voorgrond of op de achterhand) en rechtvaardigheid (belonen initiatief of waarborgen gelijke rechten en plichten). Om niet in deze principiële vragen verstrikt te raken klamp ik me vast aan vier criteria die in alle gevallen helpen om met die paradoxale opdracht om te gaan. Het gaat om nabijheid, wederkerigheid, creatieve spanning en horizontale verantwoording. Zo eenvoudig kan het zijn toch !? (meer…)

19 oktober 2011
0 reacties
, , , , , , , ,